SKDM (CBAM) Nedir? AB'ye İhracat Yapan Firmalar İçin 2026 Rehberi

SKDM (CBAM) Nedir? AB'ye İhracat Yapan Firmalar İçin 2026 Rehberi

Avrupa Birliği'ne demir-çelik, alüminyum, çimento veya gübre ihraç ediyorsanız, ürünlerinizin karbon ayak izi artık doğrudan bir maliyet unsuru. Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), İngilizce kısaltmasıyla CBAM, 1 Ocak 2026'da kesin dönemine geçti. Bu yazıda CBAM'in kimleri etkilediğini, takvimini ve Türk ihracatçıların yapması gerekenleri anlatıyoruz.

SKDM / CBAM nedir?

CBAM, AB'ye ithal edilen bazı ürünlerin üretiminde ortaya çıkan karbon emisyonu için karbon bedeli ödenmesini sağlayan mekanizmadır. Amaç, AB içindeki üreticilerin ödediği karbon fiyatını ithal ürünlere de uygulamak ve karbon kaçağını önlemektir. Bedel, CBAM sertifikası teslim edilerek ödenir.

Sertifika fiyatı, AB Emisyon Ticaret Sistemi'ndeki açık artırma fiyatlarına göre belirlenir. 2026'da çeyreklik ortalama, 2027'den itibaren haftalık ortalama kullanılır. Avrupa Komisyonu'nun açıkladığı 2026 üçüncü çeyrek fiyatı ton başına 82,32 avro.

CBAM kimleri etkiler?

CBAM kapsamında 6 sektör var:

  • Demir-çelik
  • Alüminyum
  • Çimento
  • Gübre
  • Hidrojen
  • Elektrik

Beyan ve sertifika teslim yükümlülüğü, AB'deki ithalatçıya, yani yetkili CBAM beyan sahibine aittir. AB'ye yılda 50 tonun üzerinde CBAM kapsamındaki ürün ithal eden ithalatçıların bu statüyü alması zorunludur. Ancak ithalatçı, ürünün gömülü emisyon verisini Türkiye'deki üreticiden, yani sizden ister. Gerçek veri sağlanamazsa AB'nin belirlediği varsayılan değerler kullanılır. Bu durumda beyan edilen emisyon, verimli çalışan bir tesisin gerçek emisyonundan yüksek çıkabilir ve müşterinizin maliyeti artabilir.

CBAM takvimi: 2026 ve 2027

  • 1 Ocak 2026: Kesin dönem başladı. 2026'dan itibaren yapılan ithalatlar için mali yükümlülük doğuyor.
  • 2026 boyunca: Avrupa Komisyonu sertifika fiyatını her çeyrek açıklıyor.
  • Şubat 2027: CBAM sertifikalarının ortak merkezi platform üzerinden satışı başlıyor.
  • Eylül 2027: 2026 yılı ithalatları için ilk yıllık CBAM beyanı tamamlanıyor.

Türk ihracatçılar ne yapmalı?

  1. Ürünlerinizin CBAM kapsamında olup olmadığını kontrol edin. GTİP kodlarınızı CBAM kapsamındaki ürün listesiyle karşılaştırın.
  2. Ürün bazında gömülü emisyonlarınızı hesaplayın. Emisyonlarınızı AB metodolojisine uygun şekilde hesaplayın.
  3. Verilerinizi doğrulatın. Gerçek emisyon verisi kullanılacaksa, verinin AB ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş bağımsız bir doğrulayıcı tarafından doğrulanması gerekiyor.
  4. AB'deki müşterinizle iletişime geçin. İthalatçınızın hangi formatta ve ne zaman veri beklediğini netleştirin.
  5. Emisyonlarınızı azaltma planı yapın. Düşük emisyonlu ürün, AB pazarında doğrudan fiyat avantajı demek.
  6. Türkiye ETS'yi takip edin. Üretim sırasında karbon fiyatının ödendiği kanıtlanırsa, bu tutar CBAM yükümlülüğünden düşülebiliyor.

Sıkça Sorulan Sorular

CBAM'i kim öder, ihracatçı mı ithalatçı mı? Yasal yükümlülük AB'deki yetkili CBAM beyan sahibine aittir. Ancak emisyon verisini Türkiye'deki üretici sağlar ve maliyet çoğu zaman ticari pazarlığa yansır.

CBAM sertifikası ne zaman satın alınacak? Sertifika satışı Şubat 2027'de başlıyor. 2026 ithalatları için ilk yıllık beyan Eylül 2027'de tamamlanıyor.

CBAM sertifikasının fiyatı ne kadar? Fiyat AB ETS açık artırma fiyatlarına bağlıdır. 2026 üçüncü çeyrek için ton başına 82,32 avro olarak açıklandı.

Emisyon verisi vermezsek ne olur? AB'nin varsayılan değerleri kullanılır. Bu değerler tesisinizin gerçek emisyonundan yüksek olabilir ve müşterinizin ödeyeceği bedeli artırabilir.

CBAM hesaplamasını kim yapar? Ürün bazlı emisyon hesaplaması karbon ayak izi konusunda uzman bir danışmanla yapılır, gerçek veriler akredite bir doğrulayıcı tarafından doğrulanır.

Sistem Çevre ile CBAM sürecinizi yönetin

Sistem Çevre, kurumsal ve ürün karbon ayak izi, yaşam döngüsü analizi (LCA) ve SKDM/CBAM raporlamasında AB'ye ihracat yapan firmalara danışmanlık veriyor. İzmir merkezli ekibimizle Ege Bölgesi başta olmak üzere tüm Türkiye'ye hizmet veriyoruz. Ürünlerinizin CBAM kapsamında olup olmadığını öğrenmek için ücretsiz ön değerlendirme talep edin.

📞 554 533 89 90 · ✉️ info@sistemcevre.com.tr

Kaynaklar: Avrupa Komisyonu, CBAM definitive regime · Price of CBAM certificates · CBAM verification