KKDİK ve KDU Nedir? 31 Aralık 2026 Kayıt Tarihi ve Güvenlik Bilgi Formu Rehberi

KKDİK ve KDU Nedir? 31 Aralık 2026 Kayıt Tarihi ve Güvenlik Bilgi Formu Rehberi

Türkiye'de kimyasal madde üreten veya ithal eden firmalar için 31 Aralık 2026, KKDİK'teki ilk büyük kayıt tarihi. Aynı yönetmelik, piyasaya sunulan zararlı kimyasalların Güvenlik Bilgi Formunun (GBF) belgeli bir Kimyasal Değerlendirme Uzmanı (KDU) tarafından hazırlanmasını da şart koşuyor. Bu yazıda KKDİK'in kimleri kapsadığını, kayıt tarihlerini, KDU'nun ne yaptığını ve firmaların şimdi atması gereken adımları anlatıyoruz.

KKDİK nedir?

KKDİK, "Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik"in kısaltmasıdır. 23 Haziran 2017 tarihli ve 30105 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Avrupa Birliği'nin REACH Tüzüğü dikkate alınarak hazırlandığı için "Türkiye REACH" olarak da bilinir. Yönetmeliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yürütür. Kayıtlar Bakanlığın Kimyasal Kayıt Sistemi (KKS) üzerinden yapılır.

KKDİK kaydı kimler için zorunlu?

Bir maddeyi kendi hâlinde veya bir karışımın içinde yılda 1 ton veya daha fazla imal eden ya da ithal eden firmalar, bu madde için Bakanlığa kayıt başvurusunda bulunmak zorundadır.

Türkiye dışındaki bir üretici, Türkiye'de yerleşik bir gerçek veya tüzel kişiyi tek temsilci olarak atayabilir. Bu durumda ithalatçının KKDİK yükümlülüklerini tek temsilci üstlenir.

KKDİK kayıt tarihleri

Kayıt son tarihleri, 23 Aralık 2023 tarihli ve 32408 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle maddenin yıllık miktarına ve zararlılığına göre üç aşamaya ayrıldı:

  • 31 Aralık 2026: Yılda 1.000 ton ve üzeri maddeler. Ayrıca yılda 100 ton ve üzeri olup Sucul Akut 1 veya Sucul Kronik 1 (H400, H410) sınıfındaki maddeler ile yılda 1 ton ve üzeri olup kanserojen, mutajen veya üreme sistemine toksik (Kategori 1A veya 1B) sınıfındaki maddeler.
  • 31 Aralık 2028: Yılda 100 ton ve üzeri diğer maddeler.
  • 31 Aralık 2030: Yılda 1 ton ve üzeri diğer maddeler.

Dikkat: 31 Aralık 2026 aşaması yalnızca büyük tonajları kapsamıyor. Kanserojen, mutajen veya üremeye toksik bir maddeyi yılda 1 ton ithal eden küçük bir firma da bu tarihe tabidir.

Geçici kayıt ve lider firma süreci

Bakanlık, ortak kayıt sürecini 5 Ağustos 2025'te yayımlanan KKDİK Usul ve Esasları ile düzenledi. Odaların aktardığı takvime göre:

  • Piyasadaki mevcut maddeler için lider firma belirleme süresi 31 Aralık 2025'te,
  • Lider firmaların geçici kayıt süresi 31 Mart 2026'da,
  • Üye firmaların geçici kayıt süresi 30 Eylül 2026'da doldu.

Bakanlık Mart 2026'da, lider firma belirlemede yaşanan zorluklar nedeniyle firmaların gerekçesini belirterek bireysel geçici kayıt dosyası da gönderebileceğini duyurdu. Piyasaya yeni giren maddeler için ön kayıt, piyasaya arzdan itibaren 30 gün içinde yapılmalıdır. Bu adımlardan birini kaçırdıysanız, tam kayıt tarihine kalan süre kısa olduğu için durumunuzu hemen değerlendirmeniz gerekir.

KDU (Kimyasal Değerlendirme Uzmanı) nedir?

KDU, KKDİK'in Ek-18'ine göre belgelendirilmiş Kimyasal Değerlendirme Uzmanıdır. Yönetmelikte KDU'nun iki temel rolü vardır:

  • Güvenlik Bilgi Formu hazırlamak: Zararlı olarak sınıflandırılan madde ve karışımların GBF'si, KDU tarafından hazırlanmış olmalıdır.
  • Kayıt dosyasındaki bilgileri incelemek: Kayıt dosyasında, belirli bilgilerin KDU tarafından incelendiğine dair bildirim yer alır.

Kayıt ettiren başına yılda 10 ton ve üzeri maddeler için ayrıca bir kimyasal güvenlik değerlendirmesi yapılması ve kimyasal güvenlik raporu (KGR) hazırlanması gerekir.

Güvenlik Bilgi Formu (GBF) kim hazırlar, ne zaman gerekir?

KKDİK'e göre bir maddenin veya karışımın tedarikçisi, alıcısına KDU tarafından hazırlanmış bir GBF vermek zorundadır. Bu şu durumlarda geçerlidir:

  • Madde veya karışım SEA Yönetmeliği'ne göre zararlı olarak sınıflandırılıyorsa,
  • Madde kalıcı, biyobirikimli ve toksik (PBT) ya da çok kalıcı ve çok biyobirikimli (vPvB) ise,
  • Madde, yönetmeliğin 49. maddesi uyarınca hazırlanan listeye bu iki durum dışındaki bir nedenle girmişse.

Eski Güvenlik Bilgi Formları Yönetmeliği'ne göre form hazırlamaya izin veren geçiş süresi 31 Aralık 2023'te bitti. Bugün GBF'ler KKDİK Ek-2'ye uygun hazırlanmalıdır. Yönetmeliğe göre GBF:

  • Türkçe olmalı, tarih taşımalı ve alıcıya ücretsiz, yazılı veya elektronik olarak verilmelidir,
  • 16 başlıktan oluşmalıdır: madde/karışım ve şirket tanımı, zararların tanımı, bileşim, ilk yardım, yangınla mücadele, kaza sonucu yayılma önlemleri, elleçleme ve depolama, maruz kalma kontrolleri ve kişisel korunma, fiziksel ve kimyasal özellikler, kararlılık ve tepkime, toksikolojik bilgiler, ekolojik bilgiler, bertaraf, taşımacılık, mevzuat ve diğer bilgiler,
  • Zararlara dair yeni bilgi edinildiğinde, izin verildiğinde veya reddedildiğinde ya da kısıtlama getirildiğinde gecikmeden güncellenmelidir.

GBF'nin önemi taşımacılıkta da arttı: 17 Ekim 2026'dan itibaren tehlikeli madde gönderen ve taşıyan firmalar, GBF'yi taşıma süresince taşıtta bulundurmak zorunda. Bu konuyu TMGD yazımızda ayrıntılı anlattık.

Firmanız şimdi ne yapmalı?

  1. Madde envanterinizi çıkarın. İmal veya ithal ettiğiniz her maddeyi, karışımların içindekiler dahil, yıllık tonajıyla listeleyin.
  2. Hangi kayıt tarihine tabi olduğunuzu belirleyin. 1.000 ton eşiğini, sucul toksisite ve CMR sınıflandırmalarını tek tek kontrol edin.
  3. KKS'deki durumunuzu kontrol edin. Ön kayıt, lider firma ve geçici kayıt adımlarını tamamlayıp tamamlamadığınızı netleştirin.
  4. Ortak kayıt ve maliyet paylaşımını planlayın. Aynı maddeyi kaydettirecek diğer firmalarla veri ve maliyet paylaşımı sürecini yönetin.
  5. GBF'lerinizi gözden geçirin. Formların KKDİK Ek-2'ye uygun, Türkçe ve belgeli bir KDU tarafından hazırlanmış olduğundan emin olun.
  6. 10 ton üzeri maddeler için KGR'ye hazırlanın. Kimyasal güvenlik raporu ve maruz kalma senaryoları zaman alan çalışmalardır.

Sıkça Sorulan Sorular

KKDİK kayıt süresi uzatıldı mı? Yürürlükteki tarihler 23 Aralık 2023 değişikliğiyle belirlendi: 31 Aralık 2026, 31 Aralık 2028 ve 31 Aralık 2030. Bu yazının güncellendiği 1 Kasım 2026 itibarıyla geçerli olan ilk tam kayıt tarihi 31 Aralık 2026'dır.

KDU nedir? KDU, KKDİK Ek-18'e göre belgelendirilmiş Kimyasal Değerlendirme Uzmanıdır. Güvenlik Bilgi Formlarını hazırlar ve kayıt dosyasındaki bilgileri inceler.

Güvenlik Bilgi Formunu kim hazırlar? KKDİK'e göre GBF, belgeli bir Kimyasal Değerlendirme Uzmanı (KDU) tarafından hazırlanmalıdır. Formu alıcıya vermek tedarikçinin sorumluluğudur.

Güvenlik Bilgi Formu kaç bölümden oluşur? GBF 16 başlıktan oluşur. İlk başlık madde/karışım ve şirket tanımı, son başlık diğer bilgilerdir.

Yılda 1 tondan az ithalat yapıyorum, KKDİK beni etkiler mi? 1 tonun altındaki maddeler için kayıt yükümlülüğü doğmaz. Ancak ürününüz zararlı olarak sınıflandırılıyorsa alıcılarınıza KDU tarafından hazırlanmış Türkçe GBF vermeniz yine gerekir.

Yurt dışındaki üreticim kayıt sürecine dahil olabilir mi? Evet. Türkiye dışındaki üretici, Türkiye'de yerleşik bir gerçek veya tüzel kişiyi tek temsilci olarak atayabilir. Bu durumda ithalatçının KKDİK yükümlülüklerini tek temsilci üstlenir.

KKDİK ve GBF süreçleriniz için bize ulaşın

Sistem Çevre, sertifikalı Kimyasal Değerlendirme Uzmanlarıyla KKDİK kayıt yönetimi, Güvenlik Bilgi Formu (GBF/MSDS) hazırlama ve revizyonu, SEA sınıflandırması ve kimyasal güvenlik raporu hazırlığında firmalara destek veriyor. İzmir merkezli ekibimizle Ege Bölgesi başta olmak üzere tüm Türkiye'ye hizmet veriyoruz. Maddelerinizin hangi kayıt tarihine tabi olduğunu öğrenmek için ücretsiz ön değerlendirme talep edin.

📞 554 533 89 90 · ✉️ info@sistemcevre.com.tr

Kaynaklar: Resmî Gazete, KKDİK Yönetmeliğinde Değişiklik (23.12.2023, sayı 32408) · KKDİK Yönetmeliği (23.06.2017, sayı 30105 mükerrer) · Ege Bölgesi Sanayi Odası, KKDİK kapsamında kimyasal madde kayıtlarının son tarihleri · İstanbul Sanayi Odası, KKDİK kapsamında bireysel geçici kayıtlar · Resmî Gazete, Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Yönetmeliği değişikliği (17.10.2026)