Sistem Çevre Mühendislik Ekibi · Son güncelleme: 31 Ekim 2026
Türkiye'de sera gazı emisyonları artık yalnızca raporlanan bir veri değil, bir maliyet kalemi olmaya başlıyor. 7552 sayılı İklim Kanunu ile kurulan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS), 2026 itibarıyla pilot dönemine girdi. Bu yazıda ETS'nin ne olduğunu, hangi tesisleri kapsadığını ve işletmelerin şimdi ne yapması gerektiğini sade bir dille anlatıyoruz.
Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) nedir?
Emisyon Ticaret Sistemi, büyük sanayi tesislerinin salabileceği toplam sera gazı miktarına bir üst sınır koyan bir sistemdir. Sistemde her tahsisat, 1 ton karbondioksit eşdeğeri (t CO₂e) emisyon hakkına karşılık gelir. Tahsisatlar tesislere ücretsiz dağıtılabilir veya satışa sunulabilir. Tesisler, doğrulanmış emisyonları kadar tahsisatı teslim etmek zorundadır. Emisyonunu azaltan tesis artan tahsisatını satabilir, fazla salan tesis ise eksik tahsisatı satın almak zorunda kalır. Böylece karbonun bir fiyatı oluşur ve emisyon azaltmak ekonomik olarak kârlı hâle gelir.
Avrupa Birliği bu sistemi 2005'ten beri uyguluyor. Türkiye'nin sistemi de AB ETS'ye benzer bir yapıda kuruldu.
Türkiye ETS'nin yasal dayanağı
- 7552 sayılı İklim Kanunu, 9 Temmuz 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı ve emisyon ticaret sisteminin kurulmasını öngördü.
- Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği, 27 Ağustos 2026 tarihli ve 33353 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
- TR ETS Pilot Uygulama Dönemine İlişkin Usul ve Esaslar, 30 Eylül 2026'da yayımlandı. Pilot dönemin ayrıntıları, ücretsiz tahsisatların belirlenmesi dahil, bu belgede düzenleniyor.

Pilot dönem: 2026 ve 2027
Pilot dönem 2026 ve 2027 emisyon yıllarını kapsıyor:
- 2026 yalnızca raporlama yılıdır. Kapsamdaki tesisler emisyonlarını izler, doğrulatır ve raporlar. 2026 yılına ait doğrulanmış emisyon raporunun son teslim tarihi 30 Nisan 2027'dir.
- İzleme Metodolojisi Planı için son tarih, Bakanlık Olur'u ile 27 Ocak 2027'ye uzatıldı.
- Tahsisat teslim yükümlülüğü ilk kez 2027 yılı emisyonları için doğar. Karbon fiyatı bu aşamada fiilen devreye girer.
Hangi tesisler ETS kapsamında?
Pilot dönemde beş sektör yer alıyor: elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre. Bu sektörlerde yönetmelikte tanımlanan Kategori B (yıllık emisyonu 50.000 ile 500.000 ton CO₂e arasında) ve Kategori C (yıllık emisyonu 500.000 ton CO₂e'nin üzerinde) tesisler pilot uygulamaya dahil. Kategori A tesisler pilot dönemin dışında.
Bu beş sektörün tamamı aynı zamanda AB'nin SKDM/CBAM kapsamındaki ürün grupları arasında yer alıyor. Bu tesisler hem Türkiye'de hem AB'ye ihracatta karbon maliyetiyle karşı karşıya.
ETS kapsamındaki işletmeler ne yapmalı?
- Kapsamınızı netleştirin. Tesisinizin sektörünü ve yıllık emisyonunuzun 50.000 ton CO₂e eşiğini aşıp aşmadığını kontrol edin.
- İzleme Metodolojisi Planınızı hazırlayın. Son tarih 27 Ocak 2027. 2015'ten beri uygulanan sera gazı izleme, raporlama ve doğrulama sistemi ETS'nin temelini oluşturuyor.
- 2026 emisyonlarınızı doğrulatın. Raporunuzun akredite bir doğrulayıcı kuruluş tarafından doğrulanıp 30 Nisan 2027'ye kadar sunulması gerekiyor.
- Ücretsiz tahsisat başvurusunu kaçırmayın. Ücretsiz tahsisat almak isteyen tesisler, Ulusal Tahsisat Planı yayımlandıktan sonra 30 gün içinde başvurmalı.
- Karbon maliyetinizi hesaplayın. 2027 emisyonlarından itibaren eksik tahsisatın maliyeti bütçenize yansıyacak.
- Emisyon azaltma fırsatlarını belirleyin. Enerji verimliliği, yakıt dönüşümü ve yenilenebilir enerji yatırımları, ETS maliyetini doğrudan düşürür.
ETS ile SKDM/CBAM arasındaki bağlantı
AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM/CBAM) kapsamında, ithal edilen ürünün üretimi sırasında karbon fiyatının zaten ödendiği kanıtlanırsa, bu tutar CBAM yükümlülüğünden düşülebiliyor. Bu nedenle Türkiye ETS'de fiilen ödenecek karbon bedeli, ihracatçılar açısından da önem taşıyor. Ücretsiz tahsisat kapsamında ödenmeyen kısım bu indirime konu olmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
ETS'ye kimler dahil? Pilot dönemde elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre sektörlerinde, yıllık emisyonu 50.000 ton CO₂e'nin üzerinde olan Kategori B ve C tesisler dahil.
ETS'de karbon fiyatı ne zaman ödenmeye başlanacak? 2026 yalnızca raporlama yılı. Tahsisat teslim yükümlülüğü ilk kez 2027 yılı emisyonları için doğuyor.
İzleme planı için son tarih nedir? Pilot dönem İzleme Metodolojisi Planlarının sunulma süresi 27 Ocak 2027'ye uzatıldı.
Tesisim kapsamda değilse ETS beni etkiler mi? Doğrudan etkilemeyebilir. Ancak kapsamdaki bir tedarikçiden malzeme alıyorsanız veya AB'ye ihracat yapıyorsanız dolaylı olarak etkilenebilirsiniz.
Sistem Çevre ile ETS'ye hazırlanın
Sistem Çevre, 1999'dan beri İzmir'de çevre danışmanlığı yapıyor. İzleme planı, emisyon raporlama, karbon ayak izi hesaplama ve SKDM/CBAM süreçlerinde işletmelere destek veriyoruz. Tesisinizin ETS kapsamında olup olmadığını öğrenmek için ücretsiz ön değerlendirme talep edebilirsiniz.
📞 554 533 89 90 · ✉️ info@sistemcevre.com.tr
Kaynaklar: İklim Değişikliği Başkanlığı, TR ETS Pilot Uygulama Dönemine İlişkin Usul ve Esaslar · İzleme Metodolojisi Planlarının Sunulma Süresinin Uzatılması · Avrupa Komisyonu, CBAM definitive regime